श्रीमन्महागणाधिपतये नम: । लक्ष्मीनारायणाभ्यां नम: । उमा महेश्वराभ्यां नम: । वाणीहिरण्यगभ्र्याभ्यां नम: । शचीपुरन्दराभ्यां नम: । मातृपितृचरणकमलेभ्यो नम: । इष्टदेवताभ्यो नम:। कुलदेवताभ्यो नम:। ग्रामदेवताभ्यो नम:। वास्तुदेवताभ्यो नम: । स्थानदेवताभ्यो नम: । सर्वेभ्यो देवेभ्यो नम: । सर्वेभ्यो ब्राह्राणेभ्यो नम: । उ सिद्धिबुद्धिसहताय श्रीमन्महागणाधिपतये नम: ।
सुमुखश्चैकदन्तश्च कपिलो गजकर्णक: ।
लम्बोदरश्च विकटो विघ्रनाशो विनायक: ।।
धूम्रकेेतुर्गणाध्यक्षो भालचन्द्रो गजानन: ।
द्वादशैतानि नामानि य: पठेच्छूणुयादप ।।
विद्यारम्भे विवाहे च प्र्रवेशे निर्गमे तथा ।
सड्.ग्रामे संकटे चैव विघ्रस्तस्य न जायते ।।
शुक्लाम्बरधरं देवं शशिवर्ण चतुर्भजम ।
प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्रोपशान्तये ।।
अभीप्सितार्थसिद्धयर्थ पूजितो य: सुरासुरै: ।
सर्वमड्र.ल्ये । शिवे । सर्वार्थसाधिके ।
शरण्ये त्र्यम्बके । गौरि नारायणि नमो स्तु ते ।।
सर्वदा सर्वकार्येषु नास्ति तेषाममड्र.लम ।
येषां ह्दिस्थो भगवान् मड्र.लायतनं हरि: ।।
तदेव लग्रं सुदिनं तदेव ताराबल चन्द्रबलं तदेव ।
विद्याबलं देवबलं तदेव लक्ष्मीपते तेड्न्घियुग स्मरामि ।।
लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराजय: ।
येषामिन्दीवरश्यामो ह्दयस्थो जनार्दन: ।।
यत्र योगेश्वर: कृणो यत्र पार्थो धनुर्धर: ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्धुवा नीतिर्मतिर्मम ।।
अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जना: पर्युपासते ।
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ।।
स्मृते: सकलकल्याणं भाजनं यत्र जायते ।
पुरूषं तमजं नित्यं व्र्रजामि शरणं हरिम् ।।
सर्वेष्वारम्भकार्येषु त्रयस्त्रिभुवनेश्वरा:।
देवा दिशन्तु न: सिद्धिं ब्रह्येशानजनार्दन: ।।
विश्वेशं माधवं ढुण्ढिं दण्डपाणिं च भैरवम् ।।
वन्दे काशीं गुहां गड्रां भवानीं मणिकर्णिकाम् ।।
वक्रतुण्ड महाकाय कोटिसुर्यमप्रभ ।
निर्विघ्रं कुरू मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा ।।
गणेशाम्बिकाभ्यां नम: ।।
हाथमें लिये अक्षत-पुष्पको गणेशाम्बिकापर चढ़ा दे । इसके बाद दाहिने हाथमें जल, अक्षत और द्रव्य लेकर संकल्प करें ।
(क) निष्काम संकल्प
उ विष्णुर्विष्णुर्विष्णु: श्रीमद्धगवतो महापुरूषस्य विष्णोराज्ञया प्रवर्तमानस्य ब्रह्यणो ह् िद्धितीयपरार्धे श्रीश्वेतवाराहकल्पे वैवस्वतमन्वन्तरे अष्टविंशतितमे कलियुगे कलप्रथमचरणे जम्बूव्दीपे भारतवर्ष आर्र्यावर्र्तैकदेशे .... नगरे/ग्रामे/क्षेत्रे (अविमुक्तवाराणसी-क्षेत्रे आनन्दवने महाश्मशाने गौरीमुखेे त्रिकण्टकविराजिते ).... वैक्रमाब्दे....संवत्सरे....मासे...शुक्ल / कृष्णपक्षे....तिथौ... वासरे... प्रात: / सायंकाले... गोत्र:...शर्मा /वर्मा /गुप्त: अहं ममोपात्तदुरितक्षयद्वारा श्रीपरमेश्वरप्रीत्यर्थ... देवस्य पूजनं करष्ये ।
(ख) सकाम संकल्प
यदि सकाम पूजा करनी हो तो कामना-विशेषका नात लेना चाहिये--- या निम्रलिखित संकल्प करना चाहिये ---वकाध्यात्मिकत्रिविधतापशमनार्थ धर्मार्थकाममोक्षफलप्राप्त्यर्थ नित्यकल्याणलाभाय भगवतत्प्रात्यर्थ .... देवस्य पूजनं करिष्ये ।
न्यास
संकल्पके पश्चात् न्यास करे । मन्त्र बोलते हुए दाहिने हाथसे कोष्ठमें निदिष्ट अङोंका स्पर्श करे ।
अङन्यास
सहस्त्रशीर्षा पुरूष: सहस्त्राक्ष: सहस्त्रपात् ।
स भूमि सर्वत स्पृत्वा त्यतिष्ठद्यशाङकलम ।। (बायॉं हाथ)
पुरूष एवेद सर्व यद्धूतं यच्च भाव्यम् ।
उतामृतत्वस्येशानो यदन्नेनातरोहति ।। (दाहिना हाथ)
एतावानस्य महिमातो ज्यायॉंश्च पूरूष: ।
पादो स्य विश्वा भूतानि त्रिपादस्यामृत दिवि ।। (बायॉं पैर)
त्रिपादूध्र्व उदैत्पुरूष: पादो स्येहाभवत् पुन: ।
ततो विष्वङ् व्यक्रामत्साशनानशने अभि ।। (दाहिना पैर)
ततो विराडजायत विराजो अधि पूरूष: ।
स जातो अत्यरच्यत पश्चाद्धमिमथो पुर: ।। (वाम जानु)
तस्माद्यज्ञात्सर्वहुत: सम्भृतं पृषदाज्यम ।
पशूंॅस्तॉंश्चक्रे वायव्यानारण्या ग्राम्याश्च ये ।। (दक्षिण जानु)
तस्माद्यज्ञात् सर्वहुत ऋच: सामानि जज्ञिरे ।
छन्दा सि जज्ञिरे तस्माद्यजुस्तस्मादजायत ।। (वाम कटिभाग)
तस्मादश्वा अजायन्त ये के चोभयादत: ।
गावो ह जज्ञिरे तस्मात्तस्माज्जाता अजावय: ।। (दक्षिण कटिभाग)
तं यज्ञं बर्हिषि प्रौक्षन् पुरूष जातमग्रत: ।
तेन देवा अयजन्त साध्या ऋषयश्च ये।। (नाभि)
यत्परुषं व्यदधु: कतिधा व्यकल्पयन ।
मुखं किमस्यासीत् किं बाहू किमूरू पादा उच्येते ।। (हृदय)
ब्राह्मणोस्य मुखमासीदहू राजन्य: कृत:।
ऊरू तदस्य यद्वैश्य: पद्भ्य शूद्रो अजायत।। (वाम बाहु)
चंद्रमा मनसो जातश्चक्षो: सूर्या अजायात।
श्रोत्राद्वायुश्च प्राणश्च मुखादग्रिरजायत ।। (दक्षिण बाहु)
नाभ्या आसीदन्तरिक्ष शीष्र्णो द्यौ: समवर्तत ।
पदभ्या भूमिर्दिश: श्रोत्रात्तथा लोकॉं अकल्पयन।। (कण्ठ)
यत्पुरूषेण हविषा देवा यज्ञमतन्वत ।
वसन्तो स्यासीदाज्यं ग्रीष्म इध्म: शरद्ववि: ।।(मुख्य)
सप्तास्यासन् परीधयस्त्रि: सप्त समिध: कृता ।
देवा यद्यज्ञं तन्वना अबध्नन परूषं पशुम।। (ऑंख)
यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन।
ते ह नाकं महिमान: सचन्त यत्र पूर्वे साध्या: सन्ति देवा: ।।(मूधा)
पञङन्यास
अद््भ्य: सम्भृत: पृथिव्यै रसाच्च विश्वकर्मण: समवर्तताग्र ।
तस्य त्वष्टा विदधद्रपमेति तन्मत्र्यस्य देवत्वमाजानमग्रे ।।(ह्दय)
वेदाहमेतं पुरूषं महान्तमादित्यवर्ण तमस: परस्तात् ।
तमेव वदत्वाति मृत्युमेति नान्य: पन्था विद्यतेय नाय ।।(सिर)
प्रजापतिश्चरति गर्भे अन्तरजायमानो बहुधा वि जायते।
तस्य योनिं परि पश्यन्ति धीरास्तस्मिन् ह तस्थुर्भवनानि विश्वा ।।(शिखा)
यो देवेभ्य आतपति यो देवानां पुरोहित: ।(कवचाय हुम, दोनों कंधो का स्पर्श करे)
पूर्वो यो देवेभ्यो जातो नमो रूचाय ब्राह्यये ।।
रूचं ब्राह्यं जनयन्तो देवा अग्र तदब्रुवन् ।
यस्त्वैंवं ब्राह्यणो विद्यात्तस्य देवा असन् वशे ।।(अस्त्राय फट, बायी हथेलीपर ताली बजाये)
करन्यास
ब्राह्मणोस्य मुखमासीदहू राजन्य: कृत:।
ऊरू तदस्य यद्वैश्य: पद्भ्य शूद्रो अजायत।।(दोनों अंगूठो कास्पर्श करे)
चंद्रमा मनसो जातश्चक्षो: सूर्या अजायात।
श्रोत्राद्वायुश्च प्राणश्च मुखादग्रिरजायत ।। तर्जनीभ्यां नम: । (दोनों तर्जनियोंका )
नाभ्या आसीदन्तरिक्ष शीष्र्णो द्यौ: समवर्तत ।
पदभ्या भूमिर्दिश: श्रोत्रात्तथा लोकॉं अकल्पयन ।। मध्यमाभ्यां नम:।।(दोनो मध्यमाओं का )
यत्पुरूषेण हविषा देवा यज्ञमतन्वत ।
वसन्तो स्यासीदाज्यं ग्रीष्म इध्म: शरद्ववि: ।। अनामिकाभ्यां नम: ।। (दोनो अनामिकाों का )
सप्तास्यासन् परीधयस्त्रि: सप्त समिध: कृता ।
देवा यद्यज्ञं तन्वना अबध्नन परूषं पशुम।। कनिष्ठाकाभ्यां नम: । (दोनो कनिष्ठिकाओं का)
यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन ।
ते ह नाकं महिमान: सचन्त यत्र पूर्वे साध्या: सन्ति देवा: ।।
करतलकरपृष्ठाभ्यां नम: । (दोनों करतल अैर करपृष्ठोंका स्पर्श करें)
गणपति और गौरी पूजन
(पूजामें जो वस्तु विद्यमान न हो उसके लिये मनसा परकल्प्य समर्पयामि कहें। जैसे, आभूषणके लिये आभूषणं मनसा परिकल्प्य समर्पयामि ।)
हाथमें अक्षत् लेकर ध्यान करें ---
भगवान् गणेशका ध्यान --
गजाननं भूतगणादिसेवतं कपित्थजम्बूफलचारूभक्षणम्।
उमासुतं शोकविनाशकारकं नमामि विघ्नेेश्वरपादपंकजम् ।।
भगवती गौरीका ध्यान --
नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नम: ।
नम: प्रकृत्यै भद्रायै नियता:प्रणता:स्म ताम् ।।
श्रीगणेशाम्बिकाभ्यां नम:, ध्यानं समर्पयामि ।
भगवान् गणेशका आवाहन --
ऊँ गणानां त्वा गणपतिं हवामहे प्रियांणंा त्वां प्रियपतिं हवामहे निधीनां त्वां निधिपतिं हवामहे वसो मम । आहमजानि गर्भधमा त्वमजासि गर्भधम ।। (यजुर्वेद 23 । 19) एह्येहि हेरम्ब महेशपुत्र समस्तविघ्नौघविनाशदक्ष।
मांङल्यपूजाप्रथमप्रधान गृहाण पूजां भगवन् नमस्त ।।
ऊँ भूभुर्व:स्व:सिद्धिबुद्धिसहिताय गणपतये नम:,गणपतिमावाहयामि,स्थापयामि, पूजयामि च।
हाथके अक्षत गणेशजीपर चढ़ा दे । फिर अक्षत लेकर गणेशजीकी दाहिनी ओर गौरीजीका आवाहन करे ।
भगवती गौरीका आवाहन --
ऊँ अम्बे अम्बिके अम्बालिके न मा नयति कश्चन ।
ससस्त्यश्वक: सुभद्रिकां काम्पील वासिनीम ।।
हेमाद्रितनयां देवीं वरदां शंकरप्रियाम् ।
लम्बोदरस्य जननीं गौरीमावाहयाम्यहम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गौर्यै नम:, गौरीमावाहयामि, स्थापयामि, पूजयामि च ।
प्रतिष्ठा --
ऊँ मनो जूतिर्जुषतामाज्यस्य बृहस्पतिर्यज्ञमिमं तनोत्वरिष्टं यज्ञं समिमं दधातु । विश्वे देवास इह मादयन्तामो 3 म्प्रतिष्ठ ।। अस्यै प्राण: प्रतिष्ठन्तु अस्यै प्राणा: क्षरन्तु च । अस्यै देवत्वमर्चायै मामहेति च कश्चन ।। गणेशाम्बिके । सुप्रतिष्ठिते वरदे भवेताम् । प्रतिष्ठापूर्वकम् आसनार्थे अक्षतान् समर्पयामि गणेशाम्बिकाभ्यां नम:।
(आसन के लिये अक्षत समर्पित करें)।
पाद्य, अध्र्य, आचमनीय, स्नानीय, पुनराचमनीय .:
ऊँ देवस्य त्वा सवितु: प्रसवे श्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।।
एतानि पाद्याघ्र्याचमनीयस्नानीयपुनराचमनीयानि समर्पयामि गणेशम्बिकाभ्यां नम: । (इतना कहकर जल चढ़ा दे)।
दुग्धस्नान --
ऊँ पय: पृथिव्यां पय ओषधीषु पयो दिव्यन्तरिक्षे पयो धा:।
पयस्वती:प्रदिश:सन्तु मह्यम् ।।
कामधेनुसमुद्भूतं सर्वेषां जीवनं परम् । पावनं यज्ञहेतुश्च पय: स्नानार्थमर्पितम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, पय:स्नानं समर्पयामि । (दूधसे स्नान कराये)
दधिस्नान --
ऊँ दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोरश्वस्य वाजिन:। सुरभि नो मुखा करत्प्रण आयूँषि तारिषत् ।।
पयसस्तु समुद्धूतं मधुराम्लं शशिप्रभम् ।,दध्यानीतं मया देव स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुस्व: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, दधिस्नानं समर्पयामि । (दधिसे स्नान कराये)।
घृतस्नान --
ऊँ घृतं मिमिक्षे घृतमस्य योनिर्घृते श्रितो घृतम्वस्य धाम ।
अनुष्वधमा वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम् ।।
नवनीतमुत्पन्नं सर्वसंतोषकारकम् । घृतं तुभ्यं प्रदास्यामि स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम्।।
ऊँ भूर्भुव:स्व:गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, घृतंस्नानं समर्पयामि । (घृतसे स्नान कराये)
मधुस्नान --
ऊँ मधु वाता ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धव:। माध्वीर्न: सन्त्वोषधी:।।
मधु नक्तमुतोषसो मधुमत्पर्थिवँ रज:। मधु द्यौरस्तु न: पिता ।। पुष्परेणुसमुद्धूतं सुस्वादु मधुरं मधु । तेज: पुष्टिकरं दिव्यं स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, मधुस्नानं समर्पयामि । (मधुसे स्नान कराये।)
शर्करास्नान --
ऊँ अपाँ रसमुद्वयसँ सूर्ये सन्तँ समाहितम्।
अपाँ रसस्य यो रसस्तं वो गृाम्युत्तममुपयामगृहीतोसीन्द्राय त्वा जुष्टं गृाम्येेष ते योनिरिन्द्राय त्वा जुष्टततमम् ।।
इक्षुरससमुद्धूतां शर्करां पुष्टिदां शुभाम् । मलापहारिकां दिव्यां स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, शर्करास्नानं समर्पयामि । (शर्करासे स्नान कराये)।
पञामृतस्नान --
ऊँ पञ नद्य: सरस्वतीमपि यन्ति सस्त्रोतस:। सरस्वती तु पञधा सो देशे भवत्सरित् ।। पञ्चामृतं मयानीतं पयो दधि घृतं मधु। शर्करया समायुक्तं स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, पञ्चमृतस्नानं समर्पयामि (पञ्चामृतसे स्नान कराये)
गन्धोदकस्नान --
ऊँ अँ शुना ते अँ शु: पृच्यतां परूषा परू: । गन्धस्ते सोमवतु मदाय रसो अच्युत: ।। मलयाचलसम्भूतचन्दनेन विनि:सृतम् । इदं गन्धोदकस्नानं कुङकुमाक्तं च गृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, गन्धोदकस्नानं समर्पयामि । (गन्धोदकसे स्नान कराये)
शुद्धोदकस्नान --
ऊँ शुद्धवाल: सर्वशुद्धवालो मणिवालस्त अश्विना: श्येत: श्येताक्षो रूणस्ते रूद्राय पशुपतये कर्णा यामा अवलिप्ता रौद्रा नभोरूपा: पार्जन्या:।। गंगा च यमुना चैव गोदावरी सरस्वती । नर्मदा सिन्धुकावेरी स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि ।
(आचमनके लये जल दे)
वस्त्र --
ऊँ सुवासा:परिवीत आगात् स उ श्रेयान भवति जायमान:।
तंधीरास:कवय उन्नयन्ति स्वाध्यो 3 मनसा देवयन्त: ।।
शीतवातोष्णसंत्राणं लज्जायां रक्षणं परम् ।
देहालंकरणं वस्त्रमत: शान्तिं प्रयच्छ मे ।।
ऊँ भूर्भुव:स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:,वस्त्रं समर्पयामि। (वस्त्र समर्पित करें ।)
आचमन --
वस्त्रान्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि। (आचमन के लिये जल दे ।)
उपवस्त्र --
ऊँ सुजातो ज्योतिषा सह शर्म वरूथमासदत्स्व:। वासो अग्रे विश्वरूपँ सं व्ययस्व विभावसो ।। यस्याभावेन शास्त्रोक्तं कर्म किञ्चिन्न सिध्यति । उपवस्त्रं प्रयच्छामि सर्वकर्मोपकारकम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, उपवस्त्रं (उपवस्त्राभावे रक्तसूत्रम् समर्पयामि)। (उपवस्त्र समर्पित करे।)
आचमन --
उपवस्त्रान्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि। (आचमनके लिये जल दे ।)
यज्ञोपवीत --
ऊँ यज्ञोपवीतं परमं पवित्रं प्रजापतेर्यत्सहजं पुरस्तात् ।
आयुष्यमग्रयं प्रतिमुञ्च शुभ्रं यज्ञोपवीतं बलमस्तु तेज:।।
यज्ञोपवीतमसि यज्ञस्य त्वा यज्ञोपवीतेनोपनह्यामि।
नवभिस्तन्तुर्भिर्युक्तं त्रिगुणं देवतायम् ।
उपवीतं मया दतं गृहाण परमेश्वर ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, यज्ञोपवीतं समर्पयामि ।
(यज्ञोपवीत समर्पित करे ।)
आचमन -- यज्ञोपवीतान्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि। (आचमन के लिये जल दे ।)
चन्दन --
ऊँ त्वां गन्धर्वा अखनँस्त्वामिन्द्रस्यत्वां बृहस्पति:।
त्वामोषधे सोमो राजा विद्वान यक्ष्मादमुच्यत ।।
श्रीखण्डं चन्दनं दिव्यं गन्धाढयं सुमनोहरम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, चन्दनानुलेपनं समर्पयामि ।(चन्दन अर्पित करे।)
अक्षत --
ऊँ अक्षन्नमीमदन्त ह्यव प्रिया अधूषत । अस्तोषत स्वभानवो विप्रा नविष्ठया मती योजा न्विन्द्र ते हरी ।। अक्षताश्च सुरश्रेष्ठ कुङमाक्ता:सुशोभिता:। मया निवेदिता भक्त्या गृहाण परमेश्वर ।।
ऊँ भूर्भुव:स्व:गणेशाम्बिकाभ्यां नम:अक्षतान् समर्पयामि। (अक्षत चढ़ाये)
पुष्पमाला --
ऊँ ओषधी:प्रति मोदध्वं पुष्पवती: प्रसूवरी:।
अश्वा इव सजित्वरीर्वीरूध:पारयिष्णव: ।।
माल्यादीनि सुगन्धीनि मालत्यादीनि वै प्रभो ।
मयाहृतानि पुष्पाणि पूजार्थं प्रतिगृह्यताम् ।। ऊँ भूर्भुव:स्व:गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, पुष्पमालां समर्पयामि।(पुष्पमाला समर्पित करे।)
दूर्वा-
ऊँ काण्डात्काण्डात्प्ररोहन्ती परूष: परूषस्परि।
एवा नो दूर्वे प्र तनु सहस्त्रेण शतेन च ।।
दूर्वांकुरान सुहरितानमृतान् मङलप्रदान। आनीतांस्तव पूजार्थं गृहाण गणनायक।।
ऊँ भूभऱ्ुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, दूर्वांकुरान समर्पयामि ।(दूर्वांकुर चढ़ायेे)
सिन्दूर -
ऊँ सिन्धोरिव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमिय: पतयन्ति यह्वा:।
घृतस्य धारा अरूषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्नूर्मिभि:पिन्वमान:।।
सिन्दूरं शोभनं रक्तं सौभ्याग्यं सुखवर्धनम् ।
शुभदं कामदं चैव सिन्दूरं प्रतिगृह्यताम् ।।
ऊँ भूभुर्व:स्व:गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, सिन्दूरं समर्पयामि ।(सिंन्दूर अर्पित करे।)
अबीर-गुलाल आदि नाना परिमल द्रव्य :-
ऊँ अहिरिव भोगै:पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमान:।
हस्तघ्रो विश्वा वायुनानि विद्वान् पुमान् पुमा सं परि पातु विश्वत:।।
अबीरं च गुलाल चं हरिद्रादिसमन्वितम् । नाना परिमल द्रव्यं गृहाण परमेश्वर ।
ऊँ भूर्भुव: स्व:गणेशाम्बकाभ्यां नम:,नानापरिमलद्रव्याणि समर्पयामि।
(अबीर आदि चढ़ाये)
सुगन्धिद्रव्य
ऊँ अहिरिव भोगै:पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमान:।
हस्तघ्रो विश्वा वायुनानि विद्वान् पुमान् पुमा सं परि पातु विश्वत:।।
दिव्यगन्धसमायुक्तं महापरिमलाद्धुतम। गन्धद्रव्यमिदं भक्त्या दत्तं वै परिगृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुव:स्व:गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, सुगन्धिद्रव्यं समर्पयामि ।
(सुगन्धित द्रव्य अर्पण करें ।)
धूप --
ऊँ धूरसि धूर्व धूर्वन्तं धूर्व तं यो स्मान् धूर्वति तं धूर्व यं वयं धूर्वाम:।
देवानामसि वह्नितमँ सस्नितमं प्रप्रितमं जुष्टतमं देवहूतमम् ।।
वनस्पतिरसोद्धूतो गन्धाढयो गन्ध उत्तम:आघ्रेय:सर्वदेवानां धूपोयं प्रतिगृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, धूपमाघ्रापयामि । (धूप दिखाये)
दीप --
ऊँ अग्रिज्र्योति ज्र्योतिरग्रि:स्वाहा,सूर्यो ज्योति ज्योर्ति:सूर्य:स्वाहा।
अग्रिवर्चाे ज्योतिर्वर्च: स्वाहा सूर्यो वर्चो ज्योतिर्वर्च स्वाहा।।
ज्योति:सूर्य:सूर्यो ज्योति:स्वाहा ।।
साज्यं च वर्तिसंयुक्तं वह्निना योजितं मया।
दीपं गृहाण देवेश त्रैलोक्य तिमिरापहम्।।
भक्त्या दीपं प्रयच्छामि देवाय परमात्मने ।
त्राहि मां निरयाद् घोराद्् दीपज्योतिर्नमोस्तु ते ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, दीपं दर्शयामि ।(दीप दिखाये)
हस्तप्रक्षालन --
ऊँ ह्षीकेशाय नम: कहकर हाथ धो ले ।
नैवेद्य --
नैवेद्य को प्रोक्षित कर गन्ध-पुष्प से आच्छादित करे । तरनन्तर जल से चतुष्कोण घेरा लगाकर भगवान के आगे रखे ।
ऊँ नाभ्या आसीदन्तरिक्षँ शीष्र्णो द्यौ: समवर्तत ।
पद्भ्यां भूमिर्दिश:श्रोत्रात्तथा लोकाँ 2 अकल्पयन् ।।
ऊँ अमृतोपस्तरणमसि स्वाहा । ऊँ प्राणाय स्वाहा । ऊँ अपानाय स्वाहा । ऊँ समानाय स्वाहा। ऊँ उदानाय स्वाहा । ऊँ व्यानाय स्वाहा। ऊँ अमृतापिधानमसि स्वाहा । शर्कराखण्डखाद्यानि दधिक्षीरघृतानि च । आहारं भक्ष्यभोज्यं च नैवेद्यं प्रतिगृृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, नैवेद्यं निवेदयामि।(नैवेद्य निवेदित करेंं।) नैवेद्यान्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि ।
(जल समर्पित करें।)
ऋतुफल --
ऊँ या:फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणी:।
बृहस्पतिप्रसूतास्ता नो मुंचन्त्वँ हस:।।
इदं फलं मया देव स्थापितं पुरतस्तव ।
तेन मे सफलावाप्तिर्भवेज्जन्मनि जन्मनि।
ऊँ भूर्भुव: स्व:गणेशाम्बिकाभ्यां नम:,ऋतुफलानि समर्पयामि।(ऋतुफल अर्पित करें।) फलान्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि ।
(आचमनीय जल अर्पित करें।)
उत्तरापोशन --उत्तरापोशनार्थे जलं समर्पयामि। गणेशाम्बिकाभ्यां नम:। (जल दें।)
करोद्वर्तन --
ऊँ अ ँ शुना ते अ ँ शु:पृच्यतां परूषा परू:।
गन्धस्ते सोममवतु मदाय रसो अच्युत:।।
चन्दनं मलयोद्धूतं कस्तूर्यादिसमन्वितम् ।
करोद्वर्तनकं देव गृहाण परमेश्वर ।।
ऊँ भूर्भुव:स्व:गणेशाम्बिकाभ्यां नम:,करोद्वर्तनकं चन्दनं समर्पयामि ।(मलयचंदन समर्पित करें।)
ताम्बूल--
ऊँ यत्पुरूषेंण हविषा देवा यज्ञमतन्वत ।
वसन्तोस्यासीदाज्यं ग्रीष्म इध्म:शरद्धवि:।
पूगीफलं महद्दिव्यं नागवल्लीदलैर्युतम्। एलादिचूर्णसंयुक्तं ताम्बूलं प्रतिगृह्यताम् ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:,मुखवासार्थम् एलालवंग पुगीफलसहितं ताम्बूलं समर्पयामि । (इलायची,लौंग-सुपारी के साथ ताम्बूल अर्पित करें।)
दक्षिणा --
ऊँ हिरण्यगर्भ:समवर्तताग्रे भूतस्य जात:पतिरेक आसीत्।
स दाधार पृथिवीं द्यामुतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ।।
हिरण्यगर्भगर्भस्थं हेमबीजं विभावसो:। अनन्तपुण्यफलदमत:शान्तिं प्रयच्छ मे ।।
ऊँ भूर्भुव:स्व:गणेशाम्बिकाभ्यां नम:,कृताया:पूजाया:सादु्रण्यार्थे द्रव्यदक्षिणां समर्पयामि ।
(द्रव्य दक्षिणा समर्पित करें।)
आरती --
ऊँ इद ँ हवि:प्रजननं मे अस्तु दशवीरँ सर्वगण ँ स्वस्तये ।
आत्मसनि प्रजासनि पशुसनि लोकसन्यभयसनि।
अग्रि: प्रजां बहुलां मे करोत्वन्नं पयो रेतो अस्मासु धत्त ।।
ऊँ आ रात्रि पर्थिव ँ रज: पितुरप्रायि धामभि:।
दिव:सदाँ सि बृहती वि तिष्ठस आ त्वेषं वर्तते तम:।।
कदलीगर्भसम्भूतं कर्पूरं तु प्रदीपितम् ।
आरार्तिकमहं कुर्वे पश्य से वरदो भव ।।
ऊँ भूर्भुव: स्व: गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, आरार्तिकं समर्पयामि। (कर्पूरकी आरती करे, आरतीके बाद जल गिरा दे।)
पुष्पान्जलि --
ऊँ यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् ।
ते ह नाकं महिमान: सचन्त यत्र पूर्वे साध्या: सन्ति देवा: ।।
ऊँ गणानां त्वा गणपतिं हवामहे प्रियांणंा त्वां प्रियपतिं हवामहे निधीनां त्वां निधिपतिं हवामहे वसो मम । आहमजानि गर्भधमा त्वमजासि गर्भधम ।।
ऊँ अम्बे अम्बिके अम्बालिके न मा नयति कश्चन ।
ससस्त्यश्वक: सुभद्रिकां काम्पील वासिनीम ।।
हेमाद्रितनयां देवीं वरदां शंकरप्रियाम् ।
लम्बोदरस्य जननीं गौरीमावाहयाम्यहम् ।।
नानासुगन्धिपुष्पाणि यथाकालोद्भवानि च । पुष्पæ
विशिष्ट पूजा-प्रकरण
विशिष्ट पूजा प्रकरण
किसी भी यज्ञादि महोत्सवों, पूजा-अनुष्ठानों अथवा नवरात्र पूजन, शिवरात्रिमें शिव-पूजन, पार्थिव-पूजन, रूद्राभिषेक, सत्यनारायणपूजन, दीपावली-पूजन आदि कर्मो में प्रारम्भमें स्वस्तिवाचन, पुण्याह वाचन, गणेश-कलश-नवग्रह तथा रक्षा-विधान आदि कर्म सम्पन्न किये जाते है, इसके अनन्तर प्रधान-पूजा की जाती है । अत: यहाँ भी वह पूजा-विधान दिया गया है । नान्दीमुख श्राद्ध तथा विशेष अनुष्ठानों के प्रधान देवताका पूजन-विधान यहाँ नहीं दिया गयाहै, अन्य पद्धतियोंको देखकर करना चाहिये ।
देवपूजनमें वेद-मंन्त्र, फिर आगम-मन्त्र और बादमें नाम-मन्त्र का उच्चारण किया जाता है । यहाँ इसी क्रम का आधार लिया गया है । जिन्हें वेद-मन्त्र न आता हो, उन्हें आगम-मन्त्रों का प्रयोग करना चाहिये और जो इनका भी शुद्ध उच्चारण न कर सकें, उनका नाम-मन्त्रों से पूजन करना चाहिये । पूजासे पहले पात्रोंको क्रम से यथा स्थान रखकर पूर्व दिशाकी ओर मुख करके आसन पर बैठकर तीन बार आचमन करना चाहिये --
ऊँ केशवाय नम: । ऊँ नारायणाय नम: । ऊँ माधवाय नम:।
आचमन के पश्चात दाहिने हाथ के अँगूठे के मूलभाग से ऊँ हृषीकेशाय नम:,ऊँ गोविन्दाय नम:कहकर ओठों को पोंछकर हाथ धो लेना चाहिये । तत्पश्चात् निम्रलिखित मन्त्र से पवित्री धारण करें --
पवित्रे स्थो वैष्णव्यौ सवितुर्व: प्रसव उत्पुनाम्याच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभि:।
तस्य ते पवित्रपते पवित्रपूतस्य यत्काम:पुने तच्छकेयम् ।
पवित्री धारण करने के पश्चात् प्राणायाम करें। इसके बाद बायें हाथ में जल लेकर दाहिने हाथ से अपने ऊपर और पूजा-सामग्री पर छिडक़ना चाहिये --
ऊँ अपवित्र: पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोपि वा । य: स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तर: शुचि:।। ऊँ पुण्डरीकाक्ष:पुनातु,ऊँ पुण्डरीकाक्ष:पुनातु,ऊँ पुण्डरीकाक्ष:पुनातु ।
तदनन्तर पात्रमें अष्टदल-कमल बनाकर यदि गणेश-अम्बिकाकी मूर्ति न हो तो सुपारीमें मौली लपेटकर अक्षतपर स्थापित कर देनेके बाद हाथमें अक्षत और पुष्प लेकर स्वस्त्ययन पढऩा चाहिये ।
श्री गणेश चालीसा प्रारम्भ
य जय जय वंदन भुवन, नंदन गौरिगणेश
दुख द्वंद्वन फंदन हरन, सुदर सुवन महेश ।
जयति शंभु सुत गौरी नंदन।
विघ्र हरन नासन भव फंदन ।।
जय गणनायक जनसुख दायक ।
विश्व विनायक बुद्धि विधायक ।।
एक रदनगज बदन विराजत ।
वक्रतुंड शुचि शुंड सुसाजत ।।
तिलक त्रिपुण्ड भाल शशि सोहत ।
छबि लखि सुरनर मुनि मन मोहत ।।
उर मणिमाल सरोरूह लोचन ।
रन्त मुकुट सिर सोच विमोचन ।।
कर कुठार शुचि सुभग त्रिशूलम् ।
मोदक भोग सुगंधित फूलम् ।
सुदर पीतांम्बर तन सजित ।
चरण पादुका मुनि मन रजित ।।
धनि शिव सुवन भुवन सुख दाता ।
गौरी ललन षडानन भ्र्रता ।।
ऋद्धि सिद्धि तव चंवर सुढारहिं ।
मूषक वाह सोहित द्वारहिं ।।
तव महिमा को बरनै पारा ।
जन्म चरित्र विचित्र तुम्हारा ।।
एक असुर शिवरूप बनावै ।
गौरिहिं छलन हेतु तहं आवै ।।
एहि कारण ते श्री शिव प्यारी ।
निज तन मैल मूर्ति रचि डारी ।।
सो निज सुत करि गृह रखवारे ।
द्वारपाल सम तेहिं बैठारे ।।
जबहिं स्वयं श्री शिव तहं आए ।
बिनु ेपहिचान जान नहिं पाए ।।
पूछयो शिव हो किनके लाला ।
बोलत भे तुम वचन रसाला ।।
मैं हुं गौरी सुत सुन लीजै ।
आगे पग न भवन हित दीजै ।।
आवाहिं मातु बूझि तब जाओ ।
बालक से जनि बात बढ़ाओ ।।
चलन चह्यो शिव बचन न मान्यो ।
तब ह्ै क्रुद्ध युद्ध तुम ठान्यो ।।
तत्क्षण नहिं कछु शंभु बिचारयो ।
गहि त्रिशुल भूल वश मारयो ।।
शिरिष फूल सम सिर कटि गयउ ।
छट उडि़ लोप गगन महं भयउ ।।
गयो शंभु जब भवन मंझारी ।
जहं बैठी गिरिराज कुमारी ।।
पूछे शिव निज मन मुसकाये ।
कहहु सती सुत कीं ते जाये ।।
खुलिगे भेद कथा सुनि सारी ।
गिरी विकल गिरिराज दुलारी ।।
कियो न भल स्वामी अब जाओ ।
लाओ शीष जहां से पाओ ।।
चल्यो विष्णु संग शिव विज्ञानो ।
मिल्यो न सो हस्तिहं सिर आनी ।।
धड़ ऊपर स्थित कर दीन्ह्यो ।
प्राण वायु संचालन कीन्ह्यो ।।
श्री गणेश तब नाम धरायो ।
विद्या बुद्धि अमर वर पायो ।।
भे प्रभु प्रथम पूज्य सुखदायक ।
विघ्र विनाशक बुद्धि विधायक ।।
प्रथमहिं नाम लेत तव जोई ।
जग कहं सकल काज सिध होई ।।
सुमिरहिं तुमहिं मिलहिं सुख नाना ।
बिनु तव कृपा न कहुं कल्याना ।।
तुम्हरहिं शाप भयो जग अंकित।
भादौं चौथ चंद्र अकलंकित ।।
जबहिं परीक्षा शिव तुहिं लीन्हा ।
प्रदक्षिणा पृथ्वी कहि दीन्हा ।।
षड्मुख चल्यो मयूर उड़ाई ।
बैठि रचे तुम सहज उपाई ।।
राम नाम महि पर लिखि अंका ।
कीन्ह प्रदक्षिण तजि मन शंका ।।
श्री पितु मातु चरण धरि लीन्ह्यो ।
ता कहं सात प्रदक्षिण कीन्ह्यो ।।
पृथ्वी परिक्रमा फल पायो ।
अस लखि सुरन बरसायो ।।
सुंदरदास राम के चेरा ।
दुर्वासा आश्रम धरि डेरा ।।
विरच्यो श्रीगणेश चालीसा ।
शिव पुराण वर्णित योगीशा ।।
नित्य गजानन जो गुण गावत ।
गृह बसि सुमति परम सुख पावत ।।
जनधन धान्य सुवन सुखदायक ।
देहिं सकल शुभ श्री गणनायक ।।
श्री गणेश यह चालिसा, पाठ करै धरि ध्यान ।
नित नव मंगल मोद लहि, मिलै जगत सम्मान ।।
द्व सहस्त्र दस विक्रमी, भाद्र कृष्ण तिथि गंग ।
पूरन चालीसा भयो, सुदर भक्ति अभंग ।।
\एकदन्त नामाष्टक स्तोत्रम्
ज्ञानार्थवाचको गंश्च गणश्च निर्वाणवाचक: ।
तयोरीशं परं ब्रह्य गणेशं प्रणमाम्यहम् ।।
एक शब्द: प्रधानार्थो दन्तश्च बलवाचक : ।
दीनार्थवाचको हेश्च रम्ब: पालकवाचक: ।
दीनांना परिपालकं हेरम्बं प्रणमाम्यहम् ।।
विपत्ति वाचको विघ्रो नायक: खण्डनार्थक: ।
विपत्खण्डन कारकं नमामि विघ्रनायकम् ।।
विष्णुदत्तैश्च नैवेद्यैर्यस्य लम्बोदरं पुरा ।
पित्रा दत्तैश्च विविधैर्वन्दे लंम्बोदरं च तम् ।।
शूर्पाकारौ च यत्कर्णौ विघ्रवारणकारणौ ।
सम्पदौ ज्ञानरूपौ च शूर्पकर्ण नामाम्यहम् ।।
विष्णुप्रसाद पुष्पं च यन्मूध्र्रि मुनिदत्तकम् ।
तद् गजेन्द्रवक्त्रयुक्तं गजवक्त्रं नमाम्यहम् ।।
गृहस्याग्रे च जातो यमाविर्भूतो हरालये ।
वन्दे गुहाग्रजं देवं सर्वदेवाग्रपूजितम् ।।
एतन्नामाष्टकं दुर्गे नामभि: संयुतं परम् ।
पुत्रस्य पश्य वेदे च तबदा कोपं यथा कुरू ।।
एतन्नामाष्टकं स्तोत्रं नानार्थ संयुतं शुभम् ।
त्रिसन्ध्यं य: पठेन्नित्यं स सुखी सर्वतोजयी ।।
ते विघ्रा पयायन्ते वैनतेयाद् यथोरग: ।
गणेश्वर प्रसादेन महाज्ञानी भवेद् ध्रुवम ।।
पुत्रार्थी लभते पुत्रं भार्र्यार्थी विपुलं स्त्रियम् ।
श्री गणपत्यार्वशीर्षम्
श्री गणेशाय नम:
ऊँ भद्रं कर्णेभि: श्रृणुयाम देवा भद्रं पश्येेमक्षभर्यजत्रा:।
स्थिरैरंगग्ैस्तुष्टवां -सस्ततूभिव्यशेम देवहितं यदायु: ।। 1।।
ऊँ स्वस्ति न इंद्रो वृद्धश्रवा: स्वस्ति न: पूषा विश्ववेदा: ।
स्वस्तिनस्ताक्ष्र्यो अरष्ट नेमि: स्वस्ति नो बृहस्पति -र्दधातु ।। 2 ।।
ऊँ शान्ति: शान्ति: शान्ति ।।
ऊँ नमस्ते गणपतये ।
त्वमेय प्रत्यक्षं तत्वमसि । त्वमेय केवलं कर्तास ।
त्वमेव केवलं धर्तासि । त्वमेय केवलं हर्तासि ।
त्वमेव सर्व खल्विदं ब्रह्यासि । त्वं साक्षादात्मासि नित्यं ।। 1 ।।
ऋतुं वच्मि। सत्यं वच्मि ।। 2 ।।
अव त्वं माम् । अव वक्तारम्। अव श्रोतारम् ।
अव दातारम् । अव धातारम्। अवानूचनमन शिष्यम् ।
अव पश्चात्तात। अव पुरस्तात। अवोत्तरात्तात अव दक्षिणात्तात । अवचोध्र्वात्तात ।
अवधरात्तात । सर्वतो मां पहपाहि समंतात ।। 3।। त्वं वाङ्मयस्त्वं चिन्मय: ।
त्वंमानंदमयस्त्वं ब्रह्यमय:। त्वं सच्चिदानंदा द्वितीयो स ।
त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्यसि । त्वं ज्ञानमयो वज्ञानमयो श्सि ।। 4।।
सर्व जगदिदं त्वत्तो जायते । सर्व जगदिदं त्वत्तस्तष्ठा ति।
सर्व जगदिदं त्वयि लयमेष्यति । सर्व जगदिदं त्वयि प्रत्येति ।
त्वं भूमिरापो नलो निलो नभ: । त्वं चत्वारि वापकदानि ।। 5 ।।
त्वं गुणत्रयातीत: । त्वं देहत्रयातीत: । त्वं कालत्रयातीत: ।
त्वं मूलधारस्थितो सि नित्यम् ।त्वं शक्तित्रयात्मक: ।
त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् । त्वं ब्रह्या त्वं विष्णुस्त्वं ।
रूद्रस्त्वमिंद्रस्त्वमग्रिस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चंद्रमास्त्वं ब्रह्यर्भूाव: स्वरोम । ।। 6।।गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादिं तदनंतरम् । अनुसार: परतर: । अर्धेन्दुलसितं ।
तारेण ऋद्धं । एतत्तव मनुस्वरूपम् । गकार: पूर्वरूपम् ।। अवकारो मध्यमरूपम्
अनुस्वारश्वांत्यरूपम् । बिंदुरूत्तररूपम । नाद: संधानम् । संहिता संधि: ।
सैषा गणेशविद्या । गणक ऋषि: । निचृद्गात्रीछंद: । गणपतिर्देवता ।
ऊँ गं गणपतये नम: ।। 7।। एकदंताय विघ्रहे वक्रतुण्डाय धीमहि ।
तन्नो दंति:प्रचोदयात् ।। 8।।
एकदंतं चतुर्हस्तं पाशमंकुशधारिणम् ।
रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् ।
रक्त लंबोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् ।
रक्तगंधानुलिप्तांगं रक्तपूुष्पै : सुपूजितम्।
भक्तानुकंपिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् ।
अविर्भूतं च सृष्टयादौ प्रकृते: पुरूषात्परम् ।
एवं ध्यायति येनित्यं स योगी योगिनां वर: ।। 9 ।।
नमो व्रातपतये नमो गणपतये नम: प्रमथपतये
नमस्ते स्तु लंबोदरायैकदंताय विघ्रनाशिने
शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये नम: ।। 10।।
एतदथर्वशीर्ष यो धीते । सब्रह्यभूयाय कल्पते ।
स सर्वविघ्रैर्न बाध्यते । स सर्वत: सुखमेधते ।
स पंचमहापापात्प्रममुच्यते । सायमधीयानो
दिवसकृतं पापं नाशयति । प्रातरधीयानोरात्रिकृतं
पापं नाशयत। सायंप्रात: प्रयंजानो अपापो भवति ।
सर्वत्राधीयानो पविघ्रो भवति।
धर्मार्थकाममोक्षं च विंदत। इदमथर्वशीर्ष मशिष्याय न देयंं ।
यो यदि मोहाद्धास्यति ।। स पापीयान भवति । सहस्त्रा वर्तमनात ।
यं यं काममधीते । तं तमनेन साधयेत । अनेन गणपतिमभषिंचति ।।
स वाग्मी भवति । चतुथ्र्र्यामनश्रनजपत ।। स विद्यामान भवति ।
इत्यथर्वणवाक्यम् । ब्रह्याद्यावरणं विद्यात । न बिभेति कदाचनेति । यो दूर्वांकुरैर्यजति ।
स वैधवणोपमो भवति । यो लाजौर्यजत ।। स यशोवान्भवति । स मेधावान्भवति ।
यो मोदकसहस्त्रेण यजति ।स वांछिततफलमवाप्रोति । साज्यसमिद्भि र्यजत स सर्व लभते स सर्वं लभते।
अष्टौ ब्राह्यणान् सम्यग्ग्राहयत्वा सूर्यवर्चस्वी भवति । सूर्यग्रहे महानद्यां प्रतिमासन्निधौवा जप्त्वा ।।
सिद्धमंत्रो भवति महाविन्घात्प्रमुच्यते । महादेाषात्प्रम्युच्यते ।। महापापात्पमुच्यते । स सर्वविद्धवति स सर्वविद्धश्वति य एवं वेद ।
।। इत्युपनिषत् ।।
सहनाववतु । सहनौ भुनक्तु । सहवीर्य करवावहै । तेजस्विनावधीतमस्तु । मा विद्विषाव है ।
ऊँ शान्ति: शान्ति: शान्ति: ।।
ुऊँ गं गणपतये नम:
संकटनाशन महागणपति स्तेत्रम्
श्री गणेशाय नम:
नारद उवाच
प्रणम्य शिरसादेवं गौरीपुत्रं विनायकम।
भक्तावासं स्मरेन्नित्यमायु: कामार्थ सिद्धये ।।
प्रथमं वक्रतुण्डं च एकतनतं द्वितीयकम् ।।
तृतीयं कृष्णपिङाक्ष गजवक्त्रं चतुर्थकम् ।।
लम्बोदरं पंचमंच षष्ठं विकटमेव च ।
सप्तमं विघ्रराजेन्द्रं धूम्रवर्ण तथाष्टम् ।।
नवमं भालचंद्र च दशमं तु विनायकम् ।
एकादशं गणपति द्वादशं तु विनायकम् ।।
द्वादशैतानि नामानि त्रिसंध्य य: पठेन्नरं: ।
न च विघ्रभयं तस्य सर्वसिद्धिकरं प्रभो ।।
विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी लभते धनम् ।
पुत्रार्थी लभते पुत्रान् मोक्षार्थी लभते गतिम् ।।
जपेदगणपतिस्तोत्रं षड्भिर्मासै : फलं लभेत् ।
संवत्सरेण सिद्धिं च लभते नात्र संशय: ।।
अष्टभ्यो ब्राह्यणेभ्यश्चच लिखित्वा य:
समर्पयेत। तस्य विद्या भवेत्सर्वा गणेशस्य प्रसादत: ।।
।। इति श्री नारदपुराणे संकटनाशनं नाम महागणपतिस्तोत्रं संपूर्णम् ।।
श्री गणेश मंत्र
1. श्री महागणपति प्रणव मूलमंत्र: ऊँ ।
2. श्री महागणपति प्रणव मूलमंत्र: ऊँ गं ऊँ ।
3. ऊँ गं गणपतये नम:
4. ऊँ नमो भगवते गजाननाय ।
5. श्री गणेशाय नम: ।
6. ऊँ श्री गणेशाय नम: ।
7. ऊँ वक्रतुण्डाय हुम् ।
8. ऊँ हीं श्रीं क्लीं गौं ग: श्रीन्महागणधिपतये नम:।
9. हीं श्रीं क्लीं गौं वरमूर्र्तये नम: ।
10. हीं श्रीं क्लीं नमो भगवते गजाननाय ।
11. ऊँ ह्यीं क्लीं नमो गणेश्वराय ब्रह्यरूपाय चारवे सर्वसिद्धि प्रदेयाय ब्रह्यणस्पतये नम: ।
12. बीजाय भालचन्द्राय गणेशपरमात्मने।
प्रणतक्लेशनाशाय हेरम्बाय नमो नम: ।
13. आपदामपहर्तरं दातारं सुख सम्पदां ।
क्षिप्रप्रासादनं देवं भूयो भूयो नमाम्यहम् ।।
14. नमो गणपते तुभ्यं हेरम्बायैकदन्तिने
स्वानन्दवासिने तुभ्यं ब्रह्यणस्पतये नम: ।
़15. श्री गजानन जय गजानन
16. श्री गजानन जय गजानन जय जय गजानन
17. शुक्लांबरधरं देवं शशिसूर्यनिभननम्।
प्रसन्नवदनं ध्योयेत्सर्व
सर्वविघ्नोपशान्ते ।
18. नमस्तस्मै गणेशाय ब्रह्यविद्याप्रदायिने ।
यस्या गस्तायते नाम
विघ्रसागर शोषणे ।।
19. ह्यी गं ह्यीं गणपतये नम: ।
20. ऊँ वक्रतुण्डाय नम: ।
21. महाकर्णाय विद्महे वक्रतुण्डाय
धीमहि तन्नो दन्ती प्रचोदयात् ।।
22. यदभ्रृ प्रणिहितां लक्ष्मी लभन्ते भक्तकोटय: ।।
स्वतन्त्रमेकं नेतारं विघ्रराजं नमाम्यहम् ।।
अष्टोत्तरशत नामावली
ऊँ विघ्रेशाय नम: ऊँ अनामयाय नम:
ऊँ विश्ववरदाय नम: ऊँ सर्वज्ञाय नम:
ऊँ विश्वचक्षुणे नम: ऊँ सर्वगाय नम:
ऊँ जगत्प्रभवे ऊँ शांताय नम:
ऊँ हरण्यरूपाय नम: ऊँ गजास्याय नम:
ऊँ सर्वात्मने नम: ऊँ चित्तेश्वराय नम:
ऊँ ज्ञानरूपाय नम: ऊँ विगतज्वराय नम:
ऊँ जगन्मयाय नम: ऊँ विश्वमूर्तये नम:
ऊँ ऊध्र्वरेतसे नम: ऊँ अमेयात्मने नम:
ऊँ महाबाहवे नम:
ऊँ विश्वधारा य नम:
ऊँ अमयाय नम: ऊँ सनातनाय नम:
ऊँ अमितविक्रमाय नम: ऊँ सामगाय नम
ऊँ प्रियाय नम:
ऊँ वेदवद्याय नम: ऊँ मंत्रिणे नम:
ऊँ महाकालाय नम: ऊँ सत्वाधाराय नम:
ऊँ विद्यानिधये नम: ऊँ सुराधीशाय नम:
ऊँ समस्तसाक्षिण्ेा नम: ऊँ अनंताय नम:
ऊँ निद्रव्याय ऊँ मोहवर्जिताय नम:
ऊँ निर्लोकाय नम: ऊँ वक्रतुंडाय नम:
ऊँ अमोघविक्रमाय नम: ऊँ शूर्पकर्णाय नम:
ऊँ परमाय नम:
ऊँ निर्मलाय नम: ऊँ योगीशाय नम:
ऊँ पुण्याय नम: ऊँ योगधाम्रे नम:
ऊँ कामदाय नम: ऊँ उमासुताय नम:
ऊँ कांतिदाय नम: ऊँ आपद्धंत्रे नम:
ऊँ कामरूपिणे नम: ऊँ एकदंताय नम:
ऊँ कामपोषिणे नम: ऊँ महाग्रीवाय नम:
ऊँ कमलाक्षायनम: ऊँ शरण्याय नम:
ऊँ गजाननाय नम: सिद्धवेदाय नम:
ऊँ सुमुखाय नम: ऊँ सिद्धवेदाय नम:
ऊँ शर्मदाय नम: ऊँ करूणास नम:
ऊँ मूषकाधिपवाहनाय नम: ऊँ सिद्धाय नम:
ऊँ शुद्धाय नम: ऊँ अव्यग्राय नम:
ऊँ दीर्घतुंडाय नम: ऊँ विकटाय नम:
ऊँ प्रीपतये नम: ऊँ कपिलाय नम:
ऊँ ढुंढिराजाय नम: ऊँ भूतात्मने नम:
ऊँ उग्राय नम: ऊँ धूम्र्रकेतवे नम:
ऊँ भीमोदराय नम: ऊँ अनुकुलाय नम:
ऊँ शुभाय नम: ऊँ कुमारगुरवे नम:
ऊँ गणाध्यक्षाय नम: ऊँ आनंदाय नम:
ऊँ गणेशाय नम: ऊँ हेरंबाय नम:
ऊँ गणाराध्याय नम: ऊँ वेदस्तुताय नम:
ऊँ गणनायकाय नम: ऊँ नागयज्ञानवीति नम:
ऊँ ज्योतिस्वरूपाय नम:
ऊँ दुर्धर्र्षाय नम: ऊँ प्रथमपूजताय नम:
ऊँ बालदूर्वाकुरप्रियाय नम: ऊँ दिव्यपूजिताय नम:
ऊँ भालचंद्राय नम: ऊँ भक्तमंदराय नम:
ऊँ विश्वधात्रे नम: ऊँ शूरमहाय नम:
ऊँ शिवपुत्राय नम: ऊँ रन्तसिंहासनाय नम:
ऊँ विनायकाय नम:
ऊँ लीलासेविताय नम: ऊँ मणिमुडलमंडिताय नम:
ऊँ पूर्णाय नम: ऊँ भक्तकल्याणाय
ऊँ परमसुदराय नम: ऊँ अमेयाय नम:
ऊँ विघ्रांधकाराय नम: ऊँ कल्याणगुरवे नम:
ऊँ सिंदूरवरदाय नम: ऊँ सहस्त्रशीष्र्णे नम:
ऊँ नित्याय नम: ऊँ महागणपतये नम:
ऊँ वभवे नम:
श्री गणपति वन्दना
विघ्रेश्वरा वरदा सुरप्रियाय,
लम्बोदराय सकलाय जगद्धिताय ।
नागाननाय श्रुतियज्ञविषिताय,
गौरीसुताय गणनाथ नमो नमस्ते ।।
श्री गणेश चालीसा
जय गणपति सदगुण सदन, करि वर वदन कृपाल।
विघ्र हरण मंगल करण, जयजय गिरजालाल ।।
जय जय जय गणपति गणराजू।
मंगल भरण करण शुभ काजू ।।
जय गजबदन सदन सुखदाता ।
विश्व विनायक बुद्धि विधाता ।।
वक्र तुण्ड शुचि शुण्ड सुहावन ।
तिलक त्रिपुण्ड भाल मन भावन ।।
रोजत मणि मुक्तन उर माला ।
स्वर्ण मुकुट शिर श्रयन विशाला ।।
पुस्तक पाणि कुठार त्रिशुं ।
मोदक भोग सुगन्धित फूलं ।।
सुन्दर पीताम्बर तन साजित ।
चरण पादुका मुनि मन राजित ।
धनि शिव सुवन षडानन भ्राता ।
गौरी ललन विश्व विख्याता ।।
ऋद्धि सिद्धि तव चंवर सुधारे ।
मूष
श्री गणेश मंत्र
1. श्री महागणपति प्रणव मूलमंत्र: ऊँ ।
2. श्री महागणपति प्रणव मूलमंत्र: ऊँ गं ऊँ ।
3. ऊँ गं गणपतये नम:
4. ऊँ नमो भगवते गजाननाय ।
5. श्री गणेशाय नम: ।
6. ऊँ श्री गणेशाय नम: ।
7. ऊँ वक्रतुण्डाय हुम् ।
8. ऊँ हीं श्रीं क्लीं गौं ग: श्रीन्महागणधिपतये नम:।
9. हीं श्रीं क्लीं गौं वरमूर्र्तये नम: ।
10. हीं श्रीं क्लीं नमो भगवते गजाननाय ।
11. ऊँ ह्यीं क्लीं नमो गणेश्वराय ब्रह्यरूपाय चारवे सर्वसिद्धि प्रदेयाय ब्रह्यणस्पतये नम: ।
12. बीजाय भालचन्द्राय गणेशपरमात्मने।
प्रणतक्लेशनाशाय हेरम्बाय नमो नम: ।
13. आपदामपहर्तरं दातारं सुख सम्पदां ।
क्षिप्रप्रासादनं देवं भूयो भूयो नमाम्यहम् ।।
14. नमो गणपते तुभ्यं हेरम्बायैकदन्तिने
स्वानन्दवासिने तुभ्यं ब्रह्यणस्पतये नम: ।
़15. श्री गजानन जय गजानन
16. श्री गजानन जय गजानन जय जय गजानन
17. शुक्लांबरधरं देवं शशिसूर्यनिभननम्।
प्रसन्नवदनं ध्योयेत्सर्व
सर्वविघ्नोपशान्ते ।
18. नमस्तस्मै गणेशाय ब्रह्यविद्याप्रदायिने ।
यस्या गस्तायते नाम
विघ्रसागर शोषणे ।।
19. ह्यी गं ह्यीं गणपतये नम: ।
20. ऊँ वक्रतुण्डाय नम: ।
21. महाकर्णाय विद्महे वक्रतुण्डाय
धीमहि तन्नो दन्ती प्रचोदयात् ।।
22. यदभ्रृ प्रणिहितां लक्ष्मी लभन्ते भक्तकोटय: ।।
स्वतन्त्रमेकं नेतारं विघ्रराजं नमाम्यहम् ।।
अष्टोत्तरशत नामावली
ऊँ विघ्रेशाय नम:
ऊँ अनामयाय नम:
ऊँ विश्ववरदाय नम:
ऊँ सर्वज्ञाय नम:
ऊँ विश्वचक्षुणे नम:
ऊँ सर्वगाय नम:
ऊँ जगत्प्रभवे
ऊँ शांताय नम:
ऊँ हरण्यरूपाय नम:
ऊँ गजास्याय नम:
ऊँ सर्वात्मने नम:
ऊँ चित्तेश्वराय नम:
ऊँ ज्ञानरूपाय नम:
ऊँ विगतज्वराय नम:
ऊँ जगन्मयाय नम:
ऊँ विश्वमूर्तये नम:
ऊँ ऊध्र्वरेतसे नम: ऊँ अमेयात्मने नम:
ऊँ विश्वधारा य नम:
ऊँ अमयाय नम:
ऊँ सनातनाय नम:
ऊँ अमितविक्रमाय नम:
ऊँ सामगाय नम
ऊँ प्रियाय नम:
ऊँ वेदवद्याय नम:
ऊँ मंत्रिणे नम:
ऊँ महाकालाय नम:
ऊँ सत्वाधाराय नम:
ऊँ विद्यानिधये नम:
ऊँ सुराधीशाय नम:
ऊँ समस्तसाक्षिण्ेा नम:
ऊँ अनंताय नम:
ऊँ निद्रव्याय
ऊँ मोहवर्जिताय नम:
ऊँ निर्लोकाय नम:
ऊँ वक्रतुंडाय नम:
ऊँ अमोघविक्रमाय नम:
ऊँ शूर्पकर्णाय नम:
ऊँ परमाय नम:
ऊँ निर्मलाय नम:
ऊँ योगीशाय नम:
ऊँ पुण्याय नम:
ऊँ योगधाम्रे नम:
ऊँ कामदाय नम:
ऊँ उमासुताय नम:
ऊँ कांतिदाय नम:
ऊँ आपद्धंत्रे नम:
ऊँ कामरूपिणे नम:
ऊँ एकदंताय नम:
ऊँ कामपोषिणे नम:
ऊँ महाग्रीवाय नम:
ऊँ कमलाक्षायनम:
ऊँ शरण्याय नम:
ऊँ गजाननाय नम:
सिद्धवेदाय नम:
ऊँ सुमुखाय नम:
ऊँ सिद्धवेदाय नम:
ऊँ शर्मदाय नम:
ऊँ करूणास नम:
ऊँ मूषकाधिपवाहनाय नम:
ऊँ सिद्धाय नम:
ऊँ शुद्धाय नम:
ऊँ अव्यग्राय नम:
ऊँ दीर्घतुंडाय नम:
ऊँ विकटाय नम:
ऊँ प्रीपतये नम:
ऊँ कपिलाय नम:
ऊँ ढुंढिराजाय नम:
ऊँ भूतात्मने नम:
ऊँ उग्राय नम:
ऊँ धूम्र्रकेतवे नम:
ऊँ भीमोदराय नम:
ऊँ अनुकुलाय नम:
ऊँ शुभाय नम:
ऊँ कुमारगुरवे नम:
ऊँ गणाध्यक्षाय नम:
ऊँ आनंदाय नम:
ऊँ गणेशाय नम:
ऊँ हेरंबाय नम:
ऊँ गणाराध्याय नम:
ऊँ वेदस्तुताय नम:
ऊँ गणनायकाय नम:
ऊँ नागयज्ञानवीति नम:
ऊँ ज्योतिस्वरूपाय नम:
ऊँ दुर्धर्र्षाय नम:
ऊँ प्रथमपूजताय नम:
ऊँ बालदूर्वाकुरप्रियाय नम:
ऊँ दिव्यपूजिताय नम:
ऊँ भालचंद्राय नम:
ऊँ भक्तमंदराय नम:
ऊँ विश्वधात्रे नम:
ऊँ शूरमहाय नम:
ऊँ शिवपुत्राय नम:
ऊँ रन्तसिंहासनाय नम:
ऊँ विनायकाय नम:
ऊँ लीलासेविताय नम:
ऊँ मणिमुडलमंडिताय नम:
ऊँ पूर्णाय नम:
ऊँ भक्तकल्याणाय
ऊँ परमसुदराय नम:
ऊँ अमेयाय नम:
ऊँ विघ्रांधकाराय नम:
ऊँ कल्याणगुरवे नम:
ऊँ सिंदूरवरदाय नम:
ऊँ सहस्त्रशीष्र्णे नम:
ऊँ नित्याय नम:
ऊँ महागणपतये नम:
ऊँ वभवे नम:
श्री गणपति वन्दना
विघ्रेश्वरा वरदा सुरप्रियाय,
लम्बोदराय सकलाय जगद्धिताय ।
नागाननाय श्रुतियज्ञविषिताय,
गौरीसुताय गणनाथ नमो नमस्ते ।।
श्री गणेश चालीसा
जय गणपति सदगुण सदन, करि वर वदन कृपाल।
विघ्र हरण मंगल करण, जयजय गिरजालाल ।।
जय जय जय गणपति गणराजू।
मंगल भरण करण शुभ काजू ।।
जय गजबदन सदन सुखदाता ।
विश्व विनायक बुद्धि विधाता ।।
वक्र तुण्ड शुचि शुण्ड सुहावन ।
तिलक त्रिपुण्ड भाल मन भावन ।।
रोजत मणि मुक्तन उर माला ।
स्वर्ण मुकुट शिर श्रयन विशाला ।।
पुस्तक पाणि कुठार त्रिशुं ।
मोदक भोग सुगन्धित फूलं ।।
सुन्दर पीताम्बर तन साजित ।
चरण पादुका मुनि मन राजित ।
धनि शिव सुवन षडानन भ्राता ।
गौरी ललन विश्व विख्याता ।।
ऋद्धि सिद्धि तव चंवर सुधारे ।
मूषक वाहन सोहत द्वारे ।।
कहौं जन्म शुभ कथा तुम्हारी ।
अति शुचि पावन मंगल कारी ।
एक समय गिरराज कुमारी ।
पुत्र हेतु तप कीन्हों भारी ।।
भयो यज्ञ जब पूर्ण अनूपा ।
तब पहुंच्यो तम धर द्विज रूपा ।।
अतथि जानि के गौरी सुखारी ।
बहु विधि सेवा करी तुम्हारी
अति प्रसन्न ह्ै तुम वर दीन्हा ।
मातु पुत्र हित जो तप कीन्हा ।।
मिलहिं पुत्र तुहि बुद्धि विशाला।
बिना गर्भ धारण यहि काला ।
गणनायक गुण ज्ञान निधाना ।
पूजित प्रथम रूप भगवाना ।।
अस कहि अन्तध्र्यान रूप ह्ै ।
पलना पर बालक स्वरूप ह्ै ।
बनि शिशु रूदन जबहिं तुम ठाना ।
लखि मुख-सुख नहिं गौरी समाना ।।
सकल भुवन मुख मंगल गावाहिं ।
नभ ते सुरन सुमन वर्षावहिं ।।
शम्भु उमा बहुदान लुटावहिं ।
सुर मुनजन सुत देखन आवाहिं ।।
लखि अति आनन्द मंगल साजा ।
देखन भी आए शनि राजा ।।
निज अवगुण गुनि शनि मनमाहीं ।
बालक देखन चाहत नाहिं ।
गिरिजा कछु मन भेद बढ़ायो ।
उत्सव मोर न शनि तुहि भायो।।
कहन लगे शनि ममन समुचाई ।
का करिहौं शिशु मोहि दिखाई ।।
नहिं विश्वास उमा उर भयऊ ।
शनि सों बालक देखन कह्यऊ ।।
पड़तहिं शनि दृग कोण प्रकाशा ।
बालक सिर उडि गयो अकाशा ।।
गिरिजा गिरी विकल ह्ै धरणी ।
सो दुख दशा गयो नहिं बरणी ।।
हाहाकार मच्यो कैलाशा ।
शनि कीन्हों लखि सुत का नाशा ।।
तुरत गरूड़ चढि़ विष्णु सिधाये ।
काटि चक्र्र सो गजशिर लाये ।।
बालक के धड़ ऊपर धारयो ।
प्राण मन्त्र पढि़ शंकर डारयो ।।
नाम गणेश शम्भु तब कीन्हें ।
प्रथम पूज्य बुद्धि निधि वर दीन्हें ।।
बुद्धि परीक्षा जब शिव कीन्हा ।
पृथ्वी कर प्रदक्षिणा लीन्हा ।।
चले षडानन मरमि भुलाई ।
रचे बैठि तुम बुद्धि उपाई ।।
चरण मातु पितु के धर लीन्हें ।
धनि गणेश कहि शिव हिय हष्र्यो ।
नभ ते सुरन सुमन बहु वष्र्यो ।।
तुम्हारी महिमा बुद्धि बड़ाई ।
शेष सहस मुख सके न गाई ।।
मैं मतिहीना मलीन दुखारी ।
करहुं कौन विधि विनय तुम्हारी ।।
भजत राम सुन्दर प्रभु दासा ।
लग प्रयाग ककरा दुर्वासा।।
अब प्रभु दया दीन पर कीजे ।
अपनी भक्ति शक्ति कछु दीजे ।।
दोहा
श्री गणेश यह चालीसा, पाठ करै धर ध्यान ।
नित नव मंगल गृह बसै, लहै जगत सनमान ।।
सम्बन्ध अपना सहस्त्र दश, ऋषि पंचमी दिनेश ।
पूरण चालीसा भयोद्व मंगल मुर्ति गणेश ।।
संकट नाशक श्री गणपति स्तोत्रम्
।।
नारद उवाच।।
प्रणम्य शिरसा देवं गौरीपुत्र विनायकम् ।
भक्तावासं स्मरेन्नित्यमायु: कामार्थसिद्धये ।। 1।।
प्रथम वक्रतुंड़ं च एकदंतं द्वितीयकम्।
तृतीयं कृष्णपिंगाक्षं गजवक्त्रं चतुर्थकम ।। 2।।
लंबोदरं पंचमंच षष्ठं विकटमेव च ।
सप्तमं विघ्रराजं धूम्रवर्णं तथाष्टमम् ।। 3।।
नवमं भालचंद्रं च दशमं तु विनायकम् ।
एकादशं गणपति द्वादशं तु गजाननम् ।। 4।।
द्वादशैतानि नामानि त्रिसंध्य य: पठेन्नर : ।
नच विघ्रभयं तस्य सर्वसिद्धिकं प्रभो ।। 5।।
विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी लभते धनम्।
पुत्रार्थी लभते पुत्रन्मोक्षार्थी लभते गतिम् ।। 6 ।।
जपतेगणपतिस्त्रोत्रं षडिभर्मासै: फलं लभेत् ।
संवत्सरेण सिद्धिं च लभते मात्र संशय: ।। 7 ।।
अष्टेभ्यो ब्राह्यणेभ्यश्च लिखित्वाय:समर्पयेत
तस्य विद्या भवेत्सर्वा गणेशस्य प्रसादत: ।। 8 ।।
पुत्र प्राप्ति के लिए संतान गणपति स्तोत्र
मो स्तु गणनाथाय सिद्धिबुद्धियुताय च ।
सर्वप्रदाय देवाय पुत्रवृद्धिप्रदाय च ।।
गुरूदराय गुरवे गोप्त्रे गुह्यासिताय ते ।
गोप्याय गोपिताशेषभुवना चिदात्मने ।।
विवमूलाय भव्याय विवसृष्टिकराय ते ।
नमो नमस्ते सत्याय सत्यपूर्णाय शुण्डिने ।।
एकदन्ताय शुद्धाय सुमुखाय नमो नम: ।
प्रपन्नजनपालाय प्रणतार्तिविनाशिने ।।
शरणं भव देवेश संतति सुदृढां कुरू ।
भवष्यन्ति च ये पुत्रा मत्कुले गणनायक ।।
ते सर्वे तव पूजार्थे निरता: स्युर्वरो मत: ।
पुत्रप्रदमिदं स्तोत्रं सर्वसिद्धप्रदायकम् ।।
लक्ष्मी प्राप्ति के लिए गणपति स्तोत्र
ऊँ नमो विघ्रराजाया सर्वसौख्यप्रदायिने ।
दुष्टरिष्टविनाशाय पराय परमात्मने ।।
लम्बोदरं महावीर्ये नागयज्ञोपशोभितम् ।
अर्धचन्द्रधरं देवं विघ्रव्यूह विनाशनम् ।।
ऊँ हाँ ह्ीं ह्ँ हैं हैं ह्: हेरम्बाय नमो नम: ।
सर्वसिद्धिप्रदो सि त्वं सिद्धिबुद्धिप्रदोभव ।।
चिन्तितार्थप्रदस्त्वं हि सततं मोदकप्रिय: ।
सिन्दूरारूणवस्त्रेव पूजितो वरदायक :।।
इदं गणपतिस्तोत्र य: पठेद् भक्तमान् नर: ।
तस्य देहं च गेहं च स्वयं लक्ष्मीर्न मुञ्चति ।।
विघ्र नाश के लिए गणपति स्तोत्र ।
परं धाम परं ब्रह्य परेशं परमीश्वरम् ।।
विघ्रनिघ्रकरं शान्तं पुष्टं कान्तमनन्तकम् ।।
सुरसुरेन्द्रै: सिद्धेन्द्रे: स्तुतं स्तौमि परात्परम् ।
सुरपघ्रदिनेशं च गणेश मंगलायनम् ।।
इदं स्तोत्रं महापुण्य विघ्रशोकहरं परम् ।
य: पठेत्प्रातरूथाय सवविघ्रात् प्रमुच्यते ।।
श्री गणेश कवच
विनायक: शिखां पातु परमात्मा परात्पर: ।
अति सुन्दर कायस्तु मस्तकं सुमहोत्कट: ।।
ललाटं कश्यप: पातु भ्रर्युगं तु महोदर:
नयने भालचन्द्रस्तु गजास्यस्त्वोष्ठ पल्लवौ ।।
जहं पातु गणक्रीडश्चिबुकं गिरिजासुत: ।
वाचं विनायक: पातु दन्तान् रक्षतु विघ्रहा ।।
श्रवणौ पाशुपाणिस्तु नासिकां चिन्तितार्थद: ।
गणेशस्तु मुखं, कण्ठं पातु देवो गणञ्ज्य: ।।
स्कन्धो पातु गजस्कन्ध: स्तनौ विघ्रवनाशन: ।
ह्दयं गणनाथस्तु हरम्बो जठरं महान् ।।
धराधर: पातु पाश्र्वो पृष्ठं विघ्रहर: शुभ: ।
लिंग गुह्यं सदा पातु वक्रतुण्डो महाबल: ।।
गणक्रीडो जानुजंघे ऊरू मंगलमूर्तिमान्।
एकदन्तो महाबुद्धि: पादौ गुल्फौ सदा वतु ।।
क्षिप प्रसादन बाहू पाणी आशा प्रपूरक: ।
अंगुलीश्च नखान्पातु पद्महस्तो रिनाशन: ।।
सर्वांगान मयूरेा विश्वव्यापी सदा वतु ।
अनुक्तमपि यत्स्थानं धूम्रकेतु: सदावतु: ।।
आमोदस्यत्वग्रत: पातु प्रमोद: पृष्ठतो वतु ।
प्राच्यां रक्षतु बुद्धीश: आग्रेयां सिद्धिदायक: ।।
दक्षिणस्यामुमा पुत्रो नैर्ऋत्यां तु गणेश्वर: ।
प्रतीच्यां विघ्रहर्ता व्याद्वायव्यां गजकर्णक: ।।
कौवर्या निधिप: पायादीशान्यमीशनन्दन् ।
दिव्या व्यादेकन्तस्तु रात्रौ सन्ध्या सुविघ्रह्त् ।।
राक्षसासुर वेताला ग्रहभूत पिशाचत: ।
पाशांकुशधर: पातु रज: सत्त्वतम: स्मृती: ।
ज्ञानं धर्मं च लक्ष्मीं च लज्जां कीर्ति तथा कुलम् ।
वपुर्धनं च धान्यं च गृहन्दारा: सुतान् सुखीन् ।।
सर्वायुधधर: पौत्रान् मयूरेशो वतात्सदा ।
कपिलो जावकं पातु गजाश्वन्विटो वतु ।।
श्री गणेश मूल मंत्र
ॐ गं गणपतये नमः
ॐ श्री विघ्नेश्वराय नमः
श्री गणेश चालीसा
दोहा
जय गणपति सदगुणसदन. करिवर बदन कृपाल.
विघ्न हरण मंगल करण. जय जय गिरिजा लाल.
चौपाई
जय जय जय गणपति गण राजू. मंगल भरण करण शुभ काजू.
जय गजबदन सुखदाता. विश्व विनायक बुद्धि विधाता.
वक्र तुण्ड शुचि शुण्ड सुहावन. तिलक त्रिपुण्ड भाल मन भावन.
राजत मणि मुक्तन उर माला. स्वर्ण मुकुट शिर नयन विशाला.
पुस्तक पाणि कुठार त्रिशुलं. मोदक भोग सुगंधित फ़ूलं.
सुन्दर पिताम्बर तन साजित. चरण पादुका मुनि मन राजित.
धनि शिवसुवन शडानन भ्राता. गौरी ललन विश्व विख्याता.
ऋद्धि-सिद्धि तव चंवर सुधारे. मूशक वाहन सोहत द्वारे.
कहौ जन्म शुभ कथा तुम्हारी. अति शुचि पावन मंगलकारी.
एक समय गिरिराज कुमारी. पुत्र हेतु तप कीन्हा भारी.
भयो यज्ञ जब पूर्ण अनूपा. तब पहुंच्यो तुम धरि द्धिज रुपा.
अतिथि जानि कै गौरि सुखारी. बहुविधि सेवा करी तुम्हारी.
अति प्रसन्न हवै तुम वर दीन्हा. मातु पुत्र हित जो तप कीन्हा.
मिलहि पुत्र तुहि, बुद्धि विशाला. बिना गर्भ धारण, यहि काला.
गणनायक, गुण ज्ञान निधाना. पूजित प्रथम, रुप भगवाना.
अस कहि अन्तर्धान रुप हवै. पलना पर बालक स्वरुप हवै.
बनि शिशु , रुदन जबहिं तुम ठान. लखि मुख नहिं गौरि समाना.
सकल मगन, सुखमंगल गावहिं. नभ ते सुरन सुमन वर्शावाहिं.
शम्भु , उमा , बहु दान लुटावहिं. सुर मुनिजन, सुत देखन आवहिं.
लखि अति आनन्द मंगल साजा. देखन भी आये शनि राजा.
निज अवगुण गुनि शनि मन माहीं. बालक, देखन चाहत नाहीं.
गिरिजा कछु मन भेद बढ़ायो. उत्सव मोर, न शनि तुहि भायो.
कहन लगे शनि, मन सकुचाई. का करि हौ, शिशु मोहि दिखाई.
नहिं विश्वास , उमा उर भयौऊ. शनि सो बालक देखन कहयऊ.
पडतहिं, शनि दृग कोण प्रकाशा. बालक सिर उड़ि गयो अकाशा
गिरिजा गिरीं विकल हवै धरणी. सो दुख दशा गयो नंहि वरणी.
हाहाकार मच्यो कैलाशा. शनि कीन्हो लखि सुत को नाशा.
तुरत गरुड़ विष्णु सिधाय. काटि चक्र सों गज शिर लाये.
बालक के धड़ ऊपर धारयो. प्राण, मन्त्र पढ़ि शंकर डारयो.
नाम गणेश शम्भु तब कीन्हे. प्रथम पूज्य बुद्धि निधि वर दीन्हे.
बुद्धि परिक्षा जब शिव कीन्हा. पृथ्वी पर प्रदक्षिणा लीन्हा.
चले शडानन भरमि भुलाई. रचे बैठ तुम बुद्धि उपाई.
चरण मातु-पितु के घर लीन्हें. तिनके सात प्रदक्षिण कीन्हें.
धनि गणेश कहि शिव हिय हरशे. नभ ते सुरन सुमन बह बरसे.
तुम्हारी महिमा बद्धि बड़ाई. शेश सहस मुख सके न गाई.
मैं मति हीन मलीन दुखारी. करहुँ कौन विधि विनय तुम्हारी.
भजत राम सुन्दर प्रभुदासा. लग, प्रयाग, ककरा दुर्वासा.
अब प्रभु दया दीन पर कीजै. अपनी शक्ती भक्ति कुछ दीजै.
दोहा
श्री गणेश यह चालीसा, पाठ करें धर ध्यान.
नित नव मंगल गृह बसै, लगे जगत सन्मान.
सम्बन्ध अपने सहस्त्र दश, ऋशि पंचमी दिनेश.
पूरण चालीसा भयो, मंगल मूर्ति गणेश.